อีสานไกด์ ดอทคอม ค้นหา สารบัญเว็บอีสาน ข่าว หาเพื่อน ฟังหมอลำออนไลน์ โฮงมูลมังอีสาน ตลาดซื้อขาย ดูทั้งหมด



  หน้าแรกโฮงมูนมัง | พจนานุกรมอีสาน | ภาษาอีสานวันละคำ | เว้าผญาภาษิต | ฮีตสิบสองคองสิบสี่ | นิทานก้อมอีสาน | วรรณกรรมอีสาน | ดูเรื่องย้อนหลัง
 

ประวัติประเพณีแซนโฎนตา

 โพสต์เมื่อ 19 ก.ย 2555 11:50 น. เปิดอ่าน 6,931  
 
ปรับขนาดตัวอักษร :
 
Share
 
 

ประวัติประเพณีแซนโฎนตา

ประเพณีแซนโฎนตา หรือ แซนโดนตา   เป็นประเพณีเซ่นไหว้บรรพบุรุษของเขมรชาวไทย  เกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนา  โดยเฉพาะชนชาวเขมรในเขตพื้นที่อีสานตอนใต้ จังหวัดศรีสะเกษ  สุรินทร์  บุรีรัมย์ เพื่อแสดงความกตัญญูกตเวที ย้อนรำลึกถึงบรรพบุรุษผู้มีพระคุณ  สืบสานขนบธรรมเนียมที่ลูกหลานต้องปฏิบัติต่อบิดามารดา ครูอาจารย์  และยึดหลักคำสอนทางพุืทธศาสนา

 

คำว่า "แซน" แปลว่า เซ่น ในภาษาไทย  โดนตา  เป็นคำนามที่ใช้เรียกบรรพบุรุษ หมายถึงญาติที่ล่วงลับไปแล้ว  ในวันแรม 15 ค่ำเดือน 10 เป็นวันสาร์ทใหญ่ ชาวเขมรจะเตรียมการเป็นพิเศษ  เพราะเป็นวันรวมญาติก็ว่าได้  ลูกหลานไปอยู่แห่งหนใดก็จะกลับมาทำพิธีนี้อย่างพร้อมเพรียง  ส่วนวันขึ้น 15 ค่ำเดือนสิบก่อนหน้านี้ถือเป็นวันสาร์ทน้อย ชนชาวลาวจะถือเป็นวันสาร์ทของเขา

 

พิธีแซนโดนตา  ประเพณีในหมู่บ้านหนองคล้า กลุ่มชาวเขมร  (บ้านหนองคล้ามี 2 ภาษา ลาว,เขมร  ส่วนลาวได้รับอิทธิพลนี้มากทีเดียว)   จะเิ่ริ่มเตรียมสิ่งของก่อนถึงวันสาร์ท  เช่น บ่มกล้วยให้สุกทันวันห่อข้าวต้ม ผลไม้ต่าง ๆ ไก่ย่าง(ส่วนมากจะย่างทั้งตัว) ปลาย่าง หมูย่าง เนื้อย่าง  อาหารคาวหวานต่าง ๆ หมาก พลู บุหรี่มวน  ธูป เทียน ดอกไม้และอื่น ๆ   เมื่อพร้อมแล้วก็จัดสำรับเซ่นไหว้ใส่ภาชนะที่ใหญ่ ๆ เช่น ถาดหรือกระด้ง เพื่อจะได้ใส่เครื่องเซ่นได้เยอะ ๆ และอีกส่วนหนึ่งเตรียมไว้สำหรับทำบุญที่วัด

 

วันขึ้น 14 ค่ำเดือนสิบ  ผู้ที่เป็นบุตรหลานไม่ว่าจะเป็นเขย  สะใภ้  จะต้องส่งข้าวสาร์ทหรือเครื่องเซ่นนี้ไปให้พ่อแม่ ปู่ ย่า ตา ยาย  เพื่อให้ท่านได้ใช้เครื่องเซ่นนั้นทำพิธีเซ่นต่ออีกทีหนึ่ง  ส่วนปู่ ย่า ตา ยาย ก็จะมอบสิ่งของตอบแทนให้ จะเป็นผ้าซิ่น ผ้าไหม หรือสิ่งใดก็แล้วแต่ เป็นรางวัลให้ลูกหลานผู้รู้จักกตัญญู   พอตอนเย็นวันนี้จะเริ่มทำพิธีเซ่นไหว้กัน  เมื่อพี่น้องลูกหลานมาพร้อมหน้ากันแล้วก็จุดธูปเทียน 

 

โดยผู้อาวุโสที่สุดจะเป็นผู้บอกกล่าวอัญเชิญวิญญาณของบรรพบุรุษ  คนทีุ่เป็นหมอพราหมณ์จะรู้ขั้นตอนนี้ดีจะมีคำกล่าวคำเชิญเฉพาะ  แต่ผู้ที่ไม่เป็นก็เพียงแค่กล่าวเอ่ยชื่อ นามสกุลของบรรพบุรุษให้ถูกต้อง มีศักดิ์เป็นปู่เป็นทวดอย่างไรก็เอ่ยให้ถูกต้องก็ใช้ได้แล้ว  และคนกล่าวอาวุโสรองลงมาตามลำดับ  จะต้องเอ่ยชื่อ นามสกุลของบรรพบุรุษให้ถูกต้องครบถ้วนทุกคน  เพื่อแสดงความรำลึกกตัญญูู  ในขณะกล่าวเชิญก็กรวดน้ำไปด้วย

 

เมื่อครบทุกคนแล้วก็หยุดพักระยะหนึ่ง  แล้วทำพีธีต่ออีกจนครบคนละ 3 รอบ  รอบสุดท้ายนี้ให้รวมหยาดน้ำพร้อมกันเป็นอันเสร็จพิธี  แล้วนำเครื่องเซ่นส่วนหนึ่งออกไปโปรยข้างนอกเพื่อเผื่อแผ่แก่ผีพเนจร ผีไม่มีญาติ ผีอื่น ๆ ตามความเชื่อ  แต่ผู้เฒ่าผู้แก่จะยังทำพิธีเซ่นไหว้และกรวดน้ำนี้เป็นระยะ ๆ บางคนก็ทำตลอดคืน  ตื่นนอนเมื่อไรก็เซ่นไหว้กันตอนนั้น  ดึก ๆ เงียบสงัดจะได้ยินเสียงบ้านไกล้เรือนเคียงร้องเรียกวิญญาณบรรพบุรุษดังมาเป็นระยะ ๆ  บางครั้งก็ให้รู้สึกโหยหวนวังเวงน่าขนลุกเหมือนกัน

 

พอได้เวลาตีสาม หรือเวลาประมาณ 3 นาฬิกาของวันรุ่งขึ้น(แรม 15 ค่ำเดือน 10 )  ชาวบ้านก็จะนำเครื่องเซ่นนี้ไปแห่เวียนรอบศาลาวัดหรืออุโบสถ 3 รอบ แล้วนำขึ้นไปให้พระสวดมนต์อุทิศส่วนกุศลทำพิธีกรรมทางศาสนา  โดยนำขนมข้าวต้ม กล้วยเป็นกระุบุง ไก่ย่างเป็นตัว อาหารคาวหวานผลไม้ต่าง ๆ ตามที่กล่าวถวายพระแล้ว  พระจะ้ได้ฉันมื้อนี้แต่เช้ามืด

 

เสร็จแล้วชาวบ้านก็จะนำเครื่องเซ่นที่พระสวดแล้วไปวางตามสถานที่ที่เหมาะสมเช่น ตามรั้ววัด ตามธาตุเจดีย์  หรือตามโคนไม้  เพื่อผีวิญญาณจะได้มากิน  บางคนก็นำออกไปวางตามไร่นาของตน ตามที่คิดว่าน่าจะมีผีเจ้าสถิตย์อยู่

 

เสร็จแล้วก็กลับบ้าน ไปเตรียมข้าวและอาหารมาทำบุญตักบาตร วันนี้วันพระ แรม 15 ค่ำ เดือน 10   ชาวบ้านพุทธศาสนิกชนจะร่วมใจกันทำบุญประเพณีแซนโดนตาครั้งนี้  โดยพระสงฆ์จะได้รับภัตตาหารฉันในมื้อเช้านี้อีก  ส่วนตอนเที่ยงก็จะได้รับภัตตาหารเพลปกติ  รวมวันนี้พระจะได้ฉันอาหาร  3  มื้อ

 

ประโยชน์ที่ได้รับจากการปฏิบัติตามประเพณีนี้ ทำให้รู้จักการกตัญญูต่อผู้มีพระคุณ  สืบสานพระพุทธศานา มีวัฒนธรรมและจารีตที่งดงาม

 
 
   
  ผู้โพสต์ : เว็บมาสเตอร์ อีสานไกด์ โฮงมูลมัง
   
 
 
  เรื่องที่เกี่ยวข้อง
 
เรื่องย่อ นางสิบสอง
นางสิบสองเป็นลูกเศรษฐี ซึ่งมีใจเมตตากรุ...
14 มิ.ย 2559 21:28 น.
ผู้ชม 726 0 ความคิดเห็น
เรื่องย่อ สิงหไกรภพ
ณ นครโกญจา พระเจ้าอินณุมาศและพระนางจันท...
14 มิ.ย 2559 21:22 น.
ผู้ชม 624 0 ความคิดเห็น
 
เรื่องย่อ ขวานฟ้าหน้าดำ
นานมาแล้ว มีชายคนหนึ่งชื่อว่า อุทัย มีภ...
14 มิ.ย 2559 21:04 น.
ผู้ชม 525 0 ความคิดเห็น
เรื่อง อุทัยเทวี
ณ นครใต้บาดาลอันเป็นเขตปกครองของ พญานาค...
31 พ.ค 2559 19:30 น.
ผู้ชม 653 0 ความคิดเห็น
 
เรื่องย่อ พระทิณวงศ์
พระทิณวงศ์เป็นโอรสของท้าวพัทวงศ์ และนาง...
31 พ.ค 2559 19:23 น.
ผู้ชม 548 0 ความคิดเห็น
เจ้าหญิงนกกระจาบ
กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ณ ชายป่าแห่งหนึ่...
31 พ.ค 2559 14:41 น.
ผู้ชม 760 0 ความคิดเห็น
 
 อุทยานแห่งชาติภูจองนายอย07 พ.ย 2558 17:52 น.
 อุทยานแห่งชาติภูเรือ26 ส.ค 2558 13:54 น.
 อุทยานแห่งชาติภูสระดอกบัว จ.มุกดาหาร25 ส.ค 2558 13:33 น.
ภาษา และวรรณกรรม ภาษา นิทาน และวรรณกรรม
การแสดง และศิลป์บันเทิง การแสดง และศิลป์บันเทิง
ประวัติศาสตร์และพงศาวดาร ประวัติศาสตร์และพงศาวดาร
ปรัชญา ผญาและความเชื่อ ปรัชญา ผญาและความเชื่อ
ศิลปกรรม และหัตถกรรม ศิลปกรรม และหัตถกรรม
มนุษย์์ และสังคมศาสตร์ มนุษย์์ และสังคมศาสตร์
วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลย ธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม
ตำนาน เรื่องเล่า และเรื่องราวในอดีต ตำนาน และเรื่องเล่า
ขนมธรรมเนียมและประเพณี
วิถีชีวิต และความเป็นอยู่ วิถีชีวิต และความเป็นอยู่
 
  5 อันดับเรื่องอัพเดทใหม่ล่าสุด
 
เรื่องย่อ นางสิบสอง
 
เรื่องย่อ สิงหไกรภพ
 
เรื่องย่อ ขวานฟ้าหน้าดำ
 
เรื่อง อุทัยเทวี
 
เรื่องย่อ พระทิณวงศ์
 
 
 
  5 อันดับเรื่องยอดนิยมในหมวด
 
ตำนาน พญานาคราช เทพเจ้าแห่งท้องน้ำ
 
ประเพณีบุญข้าวจี่
 
นิทานพื้นบ้าน นางผมหอม
 
ตำนานม้าคำไหล บ้านธาตุเมืองอุดรธานี
 
ตำนานทุ่งกุลาร้องไห้ ท้องทุ่งอันกว้างใหญ่
 
 
 
  ติดต่อเว็บมาสเตอร์
ติดต่อสอบถาม แนะนำติดชมเว็บ แจ้งปัญหาการใช้งานและ สนใจลงโฆษณา ติดต่อได้ที่ เว็บมาสเตอร์ อีสานไกด์ ดอทคอม คลิกที่นี่
 
         
 
 
ความคิดเห็นเกี่ยวกับ: ประวัติประเพณีแซนโฎนตา
   
 
 
ร่วมแสดงความคิด :
ชื่อ :
อีเมล :
ข้อความ :
ภาพ :
กรอกรหัส :
 
   
 
เงื่อนไข การร่วมแสดงความคิดเห็น
ข้้อความที่ท่านได้อ่าน เกิดจากการเขียนโดยสาธารณชน และส่งขึ้นมาแบบอัตโนมัติ เจ้าของเว็บบอร์ดไม่รับผิดชอบต่อข้อความใดๆทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือ ชื่อผู้เขียนที่ได้เห็นคือชื่อจริง ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง และถ้าท่านพบเห็นข้อความใดที่ขัดต่อกฎหมายและศีลธรรม หรือเป็นการกลั่นแกล้งเพื่อให้เกิดความเสียหาย ต่อบุคคล หรือหน่วยงานใด กรุณาส่ง email มาที่ webmaster@esanguide.com เพื่อให้ผู้ควบคุมระบบทราบและทำการลบข้อความนั้น ออกจากระบบต่อไป ขอขอบพระคุณล่วงหน้า มา ณ โอกาสนี้