อีสานไกด์ ดอทคอม ค้นหา สารบัญเว็บอีสาน ข่าว หาเพื่อน ฟังหมอลำออนไลน์ โฮงมูลมังอีสาน ตลาดซื้อขาย ดูทั้งหมด



  หน้าแรกโฮงมูนมัง | พจนานุกรมอีสาน | ภาษาอีสานวันละคำ | เว้าผญาภาษิต | ฮีตสิบสองคองสิบสี่ | นิทานก้อมอีสาน | วรรณกรรมอีสาน | ดูเรื่องย้อนหลัง
 

สะดืออีสาน ใกล้บึงกูย อยู่เมืองโกสุมพิส้ย

 โพสต์เมื่อ 13 ก.ค 2553 10:45 น. เปิดอ่าน 6,746  
ปรับขนาดตัวอักษร :
 
Share
 
 

สะดืออีสาน ใกล้บึงกูย อยู่เมืองโกสุมพิส้ย

ภาคอีสาน เดิมได้รับการเรียกขานจากคนกรุงเทพว่าหัวเมืองลาวฝ่ายตะวันออก หรือหัวเมืองลาวพุงขาว ต่อมาได้เรียกว่ามณฑลลาวพวน มณฑลลาวกาว มณฑลลาวกลาง ใน พ.ศ.2437 เปลี่ยนมาเรียกว่ามณฑลอุดร มณฑลอีสาน แล้วมาเรียกเป็นมณฑลอุบลราชธานี มณฑลร้อยเอ็ด มณฑลนครราชสีมา จนถึงปี พ.ศ.246 จึงได้รวมกันแล้วเรียกว่า ภาคอีสาน

 

ในอดีตนั้น ดินแดนบริเวณนี้บางส่วนเคยตกอยู่ใต้อิทธิพลทางวัฒนธรรมของขอม มอญ และลาว มาตามลำดับ จนกระทั่งสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ดินแดนนี้จึงตกอยู่ใต้อิทธิพลทางการเมืองของราชอาณาจักรสยาม

 

ในมุมมองทางภูมิศาสตร์ เรียกดินแดนนี้ว่า "ที่ราบสูงโคราช" มีชายขอบทางด้านตะวันตก กั้นไว้ด้วยเทือกเขาเพชรบูรณ ์และเทือกเขาดงพะยาไฟ (เย็น) ส่วนทางด้านใต้กั้นไว้ด้วยเทือกเขาพนมดงรัก ทำให้พื้นที่ลาดเอียงไปทางตะวันออก ซึ่งมีแม่น้ำของ (คนกรุงเทพเรียกว่า "แม่น้ำโขง") เป็นแนวเขต

 

ส่วนตอนกลางของภูมิภาคนี้ มีเทือกเขาภูพานพาดผ่าน ทำให้แบ่งดินแดนนี้ออกเป็น 2 แอ่ง คือ ตอนบนเรียก "แอ่งสกลนคร" ตอนล่างเรียกว่า "แอ่งโคราช"

 

หากพิจารณารูปร่างลักษณะของภาคอีสาน จากแผนที่สมัยก่อนๆ ก็จะเห็นรูปร่างผิดแปลกไป จากที่เราเคยเห็นในปัจจุบัน กล่าวคือ แผนที่ของฮอนดิอุส (Hondius) ชาวเบลเยียมเขียนไว้และตีพิมพ์เมื่อ ค.ศ.1613 (พ.ศ.2156) ก็ดี แผนที่ที่เขียน โดย วิลเล็ม บลาว (Willem Blaeu) ชาวฮอลันดาที่เขียนขึ้น สมัยพระเจ้าปราสาททอง (พ ศ 2172-2199) ตอนปลายพุทศตวรรษที่ 22 ตลอดจนแผนที่ของโลโปซอเรส (Lopo Soares) ที่ได้รับข้อมูลเพิ่มเติมจากพิแอร์ ฟาน เดอร์อาร์ (Pierre Van Der Aa) ชาวฮอลันดา หรือแผนที่พิมพ์จำหน่ายในลอนดอน ในราวพุทธศตวรรษที่ 23 (ไม่ระบุชื่อผู้เขียน) และแผนที่ที่เขียนโดย เอมานูเอล โบเว่น (Emanuel Bowen) ราวปลายพุทธศตวรรษที่ 23

 

แผนที่เหล่านี้ถึงแม้จะไม่เน้นเฉพาะประเทศสยามก็ตาม แต่พอจะบอกได้ว่า การรับรู้ (Preception) ของฝรั่งเหล่านี้ ให้ความสำคัญแก่ดินแดนที่ราบสูงโคราชอย่างผิวเผินมาก เพราะรูปร่างของที่ราบสูงโคราช หรือ อีสานมีขนาดเล็ก แคบกว่าความเป็นจริงในปัจจุบันมาก เมืองสำคัญมีเพียงโคราช ซึ่งอยู่ใกล้แม่น้ำของ (R.Mecor) เกินไป

 

จากแผนที่ยุทธศาสตร์ครั้งสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 ซึ่งถ้าไม่พิจารณาให้ดีหากดูชื่อคงคิดว่าเป็นสมัยพระเจ้าอู่ทอง แต่ในเนื้อหาสาระจริง กลับเป็นสมัยต้นรัตนโกสินทร์นี่เอง จะเห็นว่าดินแดนแถบนี้มีเส้นทางมุ่งสุ่พระธาตุพนม และ เวียงจันทน์ และเริ่มปรากฎ เมืองสำคัญ เช่น ภูเขียว เชียงคาน "กาลสิน" ขุขัน อุบล ขอนแก่น โคราช และหัวเมืองที่เกี่ยวข้องกับวิกฤตการณ์เจ้าอนุวงษ์

 

ส่วนรูปร่าง ก็ไม่สอดคล้องถับความเป็นจริงนัก กลับไปให้ความสำคัญแก่แม่น้ำของ (โขง) และแม่น้ำสาย สำคัญอื่น ๆ ถึงกระนั้นก็ให้รายละเอียดมากกว่าแผนที่รุ่นเก่า ๆ ที่ผ่านมาแผนที่ประเทศสยาม และโดยเฉพาะอย่างยิ่งบริเวณภาคอีสานได้รับการเขียนขึ้นอย่างถูกหลักวิชาการครั้งแรกในสมัย เจมส์แมคคาถี (James Mc.Carthy) เข้ามาสำรวจและทำแผนที่ในนามราชสำนักสยามในข่วงปี พ.ศ. 2417 นี่เอง

 

ถึงแม้จะมีแผนที่ประเทศไทย ในมาตราส่วนที่ละเอียดมากขึ้นแล้ว แต่ปัญหาเกี่ยวกับจุดศูนย์กลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ หรือภาคอีสาน หรือที่ราบสูงโคราช ก็ยังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ บ้างก็บอกว่า อยู่ในเขตจังหวัดร้อยเอ็ด บ้างก็บอกว่าอยู่ในเขตกิ่งอำเภอฆ้องชัยจังหวัดกาฬสินธุ์ แต่เสียงส่วนมาก เท่าที่เคยได้ยินมาคือ จังหวัดมหาสารคาม ทั้งยังระบุว่าอยู่ในเขตอำเภอบรบือ พอมีการแยกบางส่วนมาตั้งเป็น กิ่งอำเภอกุดรัง ก็มีเสียงหลายกระแสบอกว่า จุดศูนย์กลางภาคอีสาน อยู่ที่อำเภอกุดรัง

 

ด้วยความสงสัย และอยากจะทำให้ความจริงข้อนี้กระจ่าง ทั้งยังได้รับการกระตุ้นจากอธิการบดีสถาบันราชภัฏมหาสารคาม (รศ.ดร.สุวกิจ ศรีปัดถา) ผู้เขียนจึงได้นำเรื่องนี้ ไปหารือกับสภาวัฒนธรรม จังหวัดมหาสารคาม ซึ่งมีเครือข่ายและสามารถขอความร่วมมือจากหลายฝ่ายได้สะดวก

 

ผศ.ไพฑูรย์ เจริญพันธุวงศ์ ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัด และคณะกรรมการเห็นด้วย จึงได้เริ่มดำเนินการแต่งตั้ง คณะกรรมการหาจุดศูนย์กลางภาคอีสานทางภูมิศาสตร์ หน่วยงานที่ให้แนวคิดและคำแนะนำมีทั้ง ผศ.บุญเลิศ สดสุชาติ ผศ.ไพบูลย์ หาญไชย จากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม อาจารย์รณสิทธิ์ แสงสุวอ จากสถาบันราชภัฏมหาสารคาม โดยเฉพาะผังเมืองจังหวัด คุณประยูร หัตถศาสตร์ และคุณเนาวรัตน์ เคารพ

 

จากการปรึกษาหารือ และใช้วิธีการต่าง ๆ แล้วก็เห็นว่าศูนย์กลางภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อยู่ในเขตจังหวัดมหาสารคาม แต่เพื่อให้เป็นไปอย่างถูกต้องตามหลักวิชา และได้รับการยอมรับโดยทั่วไป คณะกรรมการเห็นว่า น่าจะให้กรมแผนที่ทหาร ซึ่งมีความรู้ความชำนาญ และมีเครื่องมือที่ได้มาตราฐาน ช่วยอนุเคราะห์ดำเนินการตามหลักวิชาการแผนที่ จนกระทั่งวันที่ 2 ธันวาคม 2543 กรมแผนที่ ทหารกองบัญชาการทหารสูงสุด จึงได้มีหนังสือที่ กห 0313/3330 มาถึงประธานสภาวัฒนธรรม จังหวัดมหาสารคาม ความว่า

 

ตามที่สภาวัฒนธรรมจังหวัดมหาสารคาม ขอความอนุเคราะห์ให้กำหนดจุดศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์ของภาคคะวันออกเฉียงเหนือ โดยระบุพิกัดและวิธีการดำเนินการโดยสังเขป กรมแผนที่ทหารได้ ทำการ ศึกษาและหาวิธีการกำหนดจุดศูนย์กลางดังกล่าว ดังนี้

 

1. วิธีการที่เหมาะสมและเป็นวิธีที่น่าเชื่อถือที่สุดคือ หลักการหาจุดศูนย์กลาง (Centroid) ของพื้นที่ โดยการสร้างรูปหลายเหลี่ยม (Polygon) ที่ครอบคลุมพื้นที่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ให้เหมาะสมที่สุดแล้วทำการคำนวณหาจุดกึ่งกลางจากพิกัดจุดยอดมุมของรูปหลายเหลี่ยม (Polygon) ระบบพิกัดที่ใช้คำนวณคือ Uinversal Transverse Mercator Grid (UTM), Geodetic Datum คือ Indian 1975 และ Ellipsoid คือ Everest (Indian 1830)

 

2. ผลการปฏิบัติพบว่า จุดศูนย์กลางของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ อยู่ที่พอกัด Northing 1791706.14m. Easting 294091.9808m. หรือ Latitude 16๐ 11 54".3209 N Longtitude 103๐ 04 24" .9818 E จุดนี้อยู่ด้านทิศใต้ของอำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคาม จึงเป็นที่น่าเชื่อถือ "โดยสุจริต" ว่า ศูนย์กลางทางภูมิศาสตร์ของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ คือ บริเวณใกล้บึงกูย อำเภอโกสุมพิสัย จังหวัดมหาสารคามอย่างแน่นอน นับจากนี้ไป คงต้องมีงานใหญ่รออยู่ข้างหน้าว่า

 

เมื่อพบศักยภาพของมหาสารคามด้านนี้แล้ว "ผู้คนบ้านนี้ เมืองนี้" จะทำอะไรต่อไป เพื่อให้สมกับคำว่า เมืองนี้คือ "สะดือ" อีสาน

 

ผู้ช่วยศาสตราจารย์ธีรชัย บุญมาธรรม
สำนักศิลปวัฒนธรรม สถาบันราชภัฎมหาสารคาม
จาก : อีสาน จุฬาฯ

 
 
   Tags: สะดืออีสาน,โกสุมพิสัย,ราบสูงโคราช ,บึงกูย,แอ่งโคราช,แอ่งสกลนคร
   
  ผู้โพสต์ : เว็บมาสเตอร์ อีสานไกด์ โฮงมูลมัง
   
 
  เรื่องที่เกี่ยวข้อง
 
เชี่ยนหมาก หรือ กะผองหมาก
เชี่ยนหมาก เป็นเสมือนสิ่งที่ใช้ในการต้อ...
14 ก.ค 2557 11:51 น.
ผู้ชม 341 0 ความคิดเห็น
หลวงพ่อพระใส วัดโพธิ์ชัย จ.หนองคาย
หลวงพ่อพระใส วัดโพธิ์ชัย จ.หนองคาย เป็น...
13 เม.ย 2557 23:50 น.
ผู้ชม 793 0 ความคิดเห็น
 
หอไตรวัดศรีธาตุ ตั้งอยู่ที่บ้านสิงห์ ตำบลสิงห์ อำเภอเมืองยโสธร
หอไตรวัดศรีธาตุ ตั้งอยู่ที่บ้านสิงห์ ตำ...
18 มี.ค 2557 22:26 น.
ผู้ชม 1,310 0 ความคิดเห็น
วัดพระธาตุนารายณ์เจงเวง
วัดพระธาตุนารายณ์เจงเวง เป็นสถานที่ตั้ง...
05 มี.ค 2557 21:11 น.
ผู้ชม 1,218 0 ความคิดเห็น
 
ประวัติตั้งเมืองกระมะลาไสย(อำเภอกลมลาไสย)
เป็นอำเภอหนึ่งในจังหวัดกาฬสินธุ์ เดิมนั...
28 ม.ค 2557 11:46 น.
ผู้ชม 1,572 0 ความคิดเห็น
หมอลำโสภา พลตรี กบฏผู้มีบุญอีสาน แห่งบ้านสาวะถี
กบฏผู้มีบุญอีสาน ๒๔๔๔-๔๕ เกิดขึ้นเพราะร...
16 พ.ย 2556 12:38 น.
ผู้ชม 3,291 0 ความคิดเห็น
 
 ประเพณีแซนโนตาบูชาบรรพบุรุษ01 ต.ค 2556 23:32 น.
 ประวัติอำเภอบ้านไผ่25 ส.ค 2556 00:29 น.
 ประวัติอำเภอฆ้องชัย24 ส.ค 2556 21:10 น.
ภาษา และวรรณกรรม ภาษา นิทาน และวรรณกรรม
การแสดง และศิลป์บันเทิง การแสดง และศิลป์บันเทิง
ประวัติศาสตร์และพงศาวดาร ประวัติศาสตร์และพงศาวดาร
ปรัชญา ผญาและความเชื่อ ปรัชญา ผญาและความเชื่อ
ศิลปกรรม และหัตถกรรม ศิลปกรรม และหัตถกรรม
มนุษย์์ และสังคมศาสตร์ มนุษย์์ และสังคมศาสตร์
วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลย ธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อม
ตำนาน เรื่องเล่า และเรื่องราวในอดีต ตำนาน และเรื่องเล่า
ขนมธรรมเนียมและประเพณี
วิถีชีวิต และความเป็นอยู่ วิถีชีวิต และความเป็นอยู่
 
  5 อันดับเรื่องอัพเดทใหม่ล่าสุด
 
เชี่ยนหมาก หรือ กะผองหมาก
 
หลวงพ่อพระใส วัดโพธิ์ชัย จ.หนองคาย
 
หอไตรวัดศรีธาตุ ตั้งอยู่ที่บ้านสิงห์ ตำบลสิงห์ อำเภอเมืองยโสธร
 
วัดพระธาตุนารายณ์เจงเวง
 
ประวัติตั้งเมืองกระมะลาไสย(อำเภอกลมลาไสย)
 
 
 
  5 อันดับเรื่องยอดนิยมในหมวด
 
ตำนานก่องข้าวน้อยฆ่าแม่
 
ประเพณีบุญข้าวจี่
 
นิทานพื้นบ้าน นางผมหอม
 
ตำนานม้าคำไหล บ้านธาตุเมืองอุดรธานี
 
ประวัติความเป็นมาผ้าไหมแพรวากาฬสินธุ์
 
 
 
  ติดต่อเว็บมาสเตอร์
ติดต่อสอบถาม แนะนำติดชมเว็บ แจ้งปัญหาการใช้งานและ สนใจลงโฆษณา ติดต่อได้ที่ เว็บมาสเตอร์ อีสานไกด์ ดอทคอม คลิกที่นี่
 
         
 
 
ความคิดเห็นเกี่ยวกับ: สะดืออีสาน ใกล้บึงกูย อยู่เมืองโกสุมพิส้ย
   
 
 
ร่วมแสดงความคิด :
ชื่อ :
อีเมล :
ข้อความ :
ภาพ :
กรอกรหัส :
 
   
 
เงื่อนไข การร่วมแสดงความคิดเห็น
ข้้อความที่ท่านได้อ่าน เกิดจากการเขียนโดยสาธารณชน และส่งขึ้นมาแบบอัตโนมัติ เจ้าของเว็บบอร์ดไม่รับผิดชอบต่อข้อความใดๆทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือ ชื่อผู้เขียนที่ได้เห็นคือชื่อจริง ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง และถ้าท่านพบเห็นข้อความใดที่ขัดต่อกฎหมายและศีลธรรม หรือเป็นการกลั่นแกล้งเพื่อให้เกิดความเสียหาย ต่อบุคคล หรือหน่วยงานใด กรุณาส่ง email มาที่ webmaster@esanguide.com เพื่อให้ผู้ควบคุมระบบทราบและทำการลบข้อความนั้น ออกจากระบบต่อไป ขอขอบพระคุณล่วงหน้า มา ณ โอกาสนี้