อีสานไกด์ ดอทคอม ค้นหา สารบัญเว็บอีสาน ข่าว หาเพื่อน ฟังหมอลำออนไลน์ โฮงมูลมังอีสาน ตลาดซื้อขาย ดูทั้งหมด



   หน้าแรกอีสานไทบ้าน | ประวัิติศาสตร์อีสาน | ตำนาน เรื่องเล่า | เที่ยวตามอำเภอใจ | วิถีชีวิตชาวอีสาน | อีสานไทบ้าน |
 

บุญข้าวประดับดิน หรือบุญเดือนเก้า

โพสต์เมื่อ 15 ก.ย 2555 21:59 น. ผู้ชม 3,850
ปรับขนาดตัวอักษร :
 
 

บุญเดือนเก้า บุญข้าวประดับดิน คือ บุญที่ทำในวันแรมสิบสี่ค่ำ เดือนเก้า(ประมาณเดือนสิงหาคม) เป็นการนำข้าวปลา อาหาร คาวหวาน ผลไม้ หมาก พลู บุหรี่ อย่างละเล็ก อย่างละน้อย แล้วห่อด้วยใบตองทำเป็นห่อเล็กๆ นำไปวางตามโคนต้นไม้ใหญ่หรือตามพื้นดินบริเวณรอบๆ เจดีย์หรือโบสถ์ เป็นการทำบุญที่ชาวบ้าน จัดขึ้นเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ผู้ล่วงลับไปแล้ว

 

ความเป็นมา
มีเรื่องเล่าไว้ในพระธรรมบทว่าญาติของพระเจ้าพิมพิสารกินของสงฆ์เมื่อตายแล้วไป เกิดในนรก ครั้นพระเจ้าพิมพิสารถวายทานแด่พระพุทธเจ้าแล้วมิได้อุทิศให้ญาติที่ตาย กลางคืนพวกญาติที่ตายมาแสดงตัวเปล่งเสียงน่ากลัวให้ปรากฏ ใกล้พระราชนิเวศน์

 

รุ่งเข้าได้เสด็จไปทูลถามพระพุทธเจ้า พระพุทธองค์ทูลเหตุ ุให้ทราบ พระเจ้าพิมพิสารจึงถวายทานอีกแล้วอุทิศส่วนกุศลปไให้ญาติที่ตาย ไปจึงได้รับส่วน กุศลการทำบุญข้าวประดับดิน ทำเพื่ออุทิศส่วนกุศลแก่ญาติ ผู้ตายแล้ว ถือเป็นประเพณี ที่ต้องทำเป็นประจำทุกปี

 

มูลเหตุที่ทำ
เนื่องจากคนลาวและไทยอีสาน มีความเชื่อถือสืบต่อกันมาแต่โบราณกาลแล้วว่า กลางคืนของเดือนเก้าดับ(วันแรม 14 ค่ำ เดือน 9)เป็นวันที่ประตูนรกเปิด ยมบาลจะปล่อยให้ผีนรกออกมาเยี่ยมญาติในโลกมนุษย์ ในคืนนี้คืนเดียวเท่านั้นในรอบปี ดังนั้นจึงพากันจัดห่อข้าวไว้ให้แก่ญาติพี่น้องที่ตายไปแล้ว ถือว่าเป็นงานบุญเพื่ออุทิศส่วนกุศลให้แก่ญาติพี่น้องผู้ล่วงลับไปแล้ว

 

พิธีกรรม

ในตอนเย็นของวันแรม 13 ค่ำ เดือน 9 ญาติโยมเตรียมจัดอาหารคาวหวาน และหมากพลู บุหรี่ไว้กะให้ได้ 4 ส่วน ส่วนหนึ่งเลี้ยงดูกันภายในครอบครัว ส่วนที่สองแจกให้ญาติพี่น้อง ส่วนที่สามอุทิศให้ญาติที่ตายไปแล้ว และส่วนที่สี่นำไปถวายพระสงฆ์ ในส่วนที่สาม ญาติโยมจะห่อข้าวน้อย ซึ่งมีวิธีการห่อคือ ใช้ใบตองห่อ ขนาดเท่าฝ่ามือ ส่วนความยาวนั้นให้ยาวสุดซีกของใบตอง

 

อาหารคาวหวาน ที่ใส่ห่อนั้นจะจัดใส่ห่ออย่างละเล็กละน้อย อาทิ
1. ข้าวเหนียวที่นึ่งสุกแล้วปั้นเป็นก้อนเล็กๆ ขนาดเท่าหัวแม่มือ 1 ก้อน
2. เนื้อปลา เนื้อไก่ หมู และใส่ลงไปเล็กน้อย ถือว่าเป็นอาหารคาว
3. กล้วย น้อยหน่า ฝรั่ง มะละกอ มันแกว อ้อย มะละกอสุก หรือขนมหวานอื่นๆ ลงไป (ถือเป็นอาหารหวาน)
4. หมากหนึ่งคำ บุหรี่หนึ่งมวน เมี่ยงหนึ่งคำ

 

หลังจากนั้นนำใบตองมาห่อเข้ากันแล้วใช้ไม้กลัดหัวท้ายและตรงกลางก็จะได้ห่อข้าวน้อย ที่มีลักษณะยาวๆ หมาก พลู หมากหนึ่งคำ บุหรี่หนึ่งมวน เมี่ยงหนึ่งคำ สีเสียด แก่นคูน นำมาห่อใบตองเข้าด้วยกันแล้วไม้กลัดหัวท้าย ก็จะได้ห่อหมาก พลู หลังจากนั้นนำทั้ง 2 ห่อมาผูกกันเป็นคู่ แล้วนำไปมัดรวมเป็นพวง 1 พวง จะใส่ ห่อหมากและห่อพลูจำนวน 9 ห่อ ต่อ 1 พวง

 

การวางห่อข้าวน้อย หมายถึง การนำห่อข้าวน้อยไปวางอุทิศส่วนกุศลตามที่ต่างๆ พอถึงเวลาประมาณ 03.00 - 04.00 น.ของวันแรม 14 ค่ำ เดือน 9 ชาวบ้านแต่ละครัวเรือนจะนำเอาห่อข้าวน้อยที่จัดเตรียมได้แล้วไปวางไว้ตามโคนต้นไม้ในวัด วางไว้ตามดินริมกำแพงวัด วางไว้ริมโบสก์ ริมเจดีย์ในวัด การนำเอาห่อข้าวน้อยไปวางตามที่ต่างๆ ในวัดเรียกว่า การยาย(วางเป็นระยะๆ)ห่อข้าวน้อย ซึ่งเวลานำไปวางจะพากันไปทำอย่างเงียบๆ ไม่มีการตีฆ้อง ตีกลองแต่อย่างใด

 

หลังจากการยายหรือวางห่อข้าวน้อยเสร็จ ชาวบ้านจะกลับบ้านเพื่อเตรียมอาหารใส่บาตรในตอนเช้าของวันแรม 14 ค่ำ เดือน 9 หลังจากนี้น พระสงฆ์จะแสดงพระธรรมเทศนาเกี่ยวกับเรื่องอานิสงฆ์ของบุญข้าวประดับดินให้ฟัง ต่อจากนั้นชาวบ้านจะนำปัจจัยไทยทานถวายแด่พระสงฆ์ เมื่อพระสงฆ์ให้พรเสร็จ ชาวบ้านที่มาทำบุญก็จะกรวดน้ำ อุทิศส่วนกุศลไปให้ญาติ ผู้ที่ล่วงลับไปแล้วทุกๆ คน

 

ขอบคุณภาพประกอบ : ร้อยสิบเอ็ดปี เทียนพรรษาอุบลราชธานี

 
 
 
 
Tags: บุญเดือนเก้า,บุญเดือนเก้า,พระเจ้าพิมพิสาร
   
  ผู้โพสต์ : เว็บมาสเตอร์ อีสานไกด์ ดอทคอม
 
  เรื่องอื่นที่น่าสนใจ
 
เชี่ยนหมาก หรือ กะผองหมาก
เชี่ยนหมาก เป็นเสมือนสิ่งที่ใช้ในการต้อ...
14 ก.ค 2557 11:51 น.
ผู้ชม 832 0 ความคิดเห็น
หอไตรวัดศรีธาตุ ตั้งอยู่ที่บ้านสิงห์ ตำบลสิงห์ อำเภอเมืองยโสธร
หอไตรวัดศรีธาตุ ตั้งอยู่ที่บ้านสิงห์ ตำ...
18 มี.ค 2557 22:26 น.
ผู้ชม 1,916 0 ความคิดเห็น
 
หลวงพ่อพระใส วัดโพธิ์ชัย จ.หนองคาย
หลวงพ่อพระใส วัดโพธิ์ชัย จ.หนองคาย เป็น...
13 เม.ย 2557 23:50 น.
ผู้ชม 1,395 0 ความคิดเห็น
วัดพระธาตุนารายณ์เจงเวง
วัดพระธาตุนารายณ์เจงเวง เป็นสถานที่ตั้ง...
05 มี.ค 2557 21:11 น.
ผู้ชม 1,793 0 ความคิดเห็น
 
 ว่าง23 ก.พ 2557 16:52 น.
 ประวัติตั้งเมืองกระมะลาไสย(อำเภอกลมลาไสย)28 ม.ค 2557 11:46 น.
 ว่าง24 ธ.ค 2556 17:48 น.
 ว่าง15 ธ.ค 2556 13:27 น.
 หมอลำโสภา พลตรี กบฏผู้มีบุญอีสาน แห่งบ้านสาวะถี16 พ.ย 2556 12:38 น.
 ประเพณีแซนโนตาบูชาบรรพบุรุษ01 ต.ค 2556 23:32 น.
ค้นหาข่าวพิมพ์เลยที่นี่
 
 
 
 
เชี่ยนหมาก หรือ กะผองหมาก
 
หลวงพ่อพระใส วัดโพธิ์ชัย จ.หนองคาย
 
หอไตรวัดศรีธาตุ ตั้งอยู่ที่บ้านสิงห์ ตำบลสิงห์ อำเภอเมืองยโสธร
 
วัดพระธาตุนารายณ์เจงเวง
 
ว่าง
 
 
 
 
 
ตำนาน พญานาคราช เทพเจ้าแห่งท้องน้ำ
 
ประเพณีบุญข้าวจี่
 
นิทานพื้นบ้าน นางผมหอม
 
ตำนานม้าคำไหล บ้านธาตุเมืองอุดรธานี
 
ประวัติความเป็นมาผ้าไหมแพรวากาฬสินธุ์
 
 
 
 
ติดต่อสอบถาม แนะนำติดชมเว็บ แจ้งปัญหาการใช้งานและ สนใจลงโฆษณา ติดต่อได้ที่ เว็บมาสเตอร์ อีสานไกด์ ดอทคอม คลิกที่นี่
 
         
 
 
ความคิดเห็นเกี่ยวกับ : บุญข้าวประดับดิน หรือบุญเดือนเก้า
   
 
 
ร่วมแสดงความคิด :
ชื่อ :
อีเมล :
ข้อความ :
ภาพ :
กรอกรหัส :
 
   
 
เงื่อนไข การร่วมแสดงความคิดเห็น
ข้้อความที่ท่านได้อ่าน เกิดจากการเขียนโดยสาธารณชน และส่งขึ้นมาแบบอัตโนมัติ เจ้าของเว็บบอร์ดไม่รับผิดชอบต่อข้อความใดๆทั้งสิ้น เพราะไม่สามารถระบุได้ว่าเป็นความจริงหรือ ชื่อผู้เขียนที่ได้เห็นคือชื่อจริง ผู้อ่านจึงควรใช้วิจารณญาณในการกลั่นกรอง และถ้าท่านพบเห็นข้อความใดที่ขัดต่อกฎหมายและศีลธรรม หรือเป็นการกลั่นแกล้งเพื่อให้เกิดความเสียหาย ต่อบุคคล หรือหน่วยงานใด กรุณาส่ง email มาที่ webmaster@esanguide.com เพื่อให้ผู้ควบคุมระบบทราบและทำการลบข้อความนั้น ออกจากระบบต่อไป ขอขอบพระคุณล่วงหน้า มา ณ โอกาสนี้